Vì sao 2/3 người dân New Zealand tự nguyện đóng thêm thuế cho y tế?
• Chia sẻ, Hỏi đáp
Một khảo sát trên 1.600 người cho thấy hai phần ba người dân New Zealand sẵn sàng đóng thêm thuế để đổi lấy một hệ thống y tế tốt hơn – đặc biệt là trong lĩnh vực điều trị ung thư.
Khảo sát do Hội Ung thư tài trợ và được đăng tải dưới dạng chuỗi 9 bài nghiên cứu trên Tạp chí Y khoa New Zealand. Nghiên cứu ghi nhận sự đồng thuận cao từ cử tri của tất cả các đảng phái lớn về việc cần thắt chặt quản lý thuốc lá, thực phẩm không lành mạnh, đồng thời hành động khẩn cấp hơn trong phòng chống ung thư da, tầm soát và điều trị ung thư.
Đây là công trình hợp tác giữa các nhà nghiên cứu ung thư thuộc Đại học Otago và Hội Ung thư, mang tên Te Rōpu Rangahau ō te Kāhui Matepukupuku.
Giám đốc dự án, Giáo sư Louise Signal – chuyên gia sức khỏe cộng đồng tại Đại học Otago (Wellington), cho biết kết quả nghiên cứu thể hiện sự ủng hộ rõ ràng của công chúng đối với các chính sách phòng chống ung thư dựa trên cơ sở khoa học. Điều còn thiếu hiện nay chính là hành động quyết liệt từ giới chính trị.
"Chúng tôi rất ngạc nhiên trước mức độ ủng hộ xuyên đảng phái dành cho nhiều chính sách được đề xuất," bà chia sẻ. "Phần lớn người dân New Zealand cho rằng các quy định này cần được khôi phục, bao gồm đa số cử tri thuộc các đảng trong liên minh cầm quyền."
Cụ thể, có 1.034 người (chiếm 62% số người tham gia) ủng hộ việc tăng thuế để gia tăng ngân sách cho y tế. Ngược lại, 458 người (29%) phản đối và số còn lại không có ý kiến.
Bà Signal khẳng định mẫu khảo sát mang tính đại diện cho toàn bộ dân số New Zealand và chính phủ thường dựa vào các cuộc thăm dò tương tự để phân tích chính sách. "Do đó, chúng ta có thể tin tưởng rằng người dân New Zealand thực sự sẵn lòng đóng nhiều thuế hơn cho một hệ thống y tế chất lượng hơn."
Kết quả cũng cho thấy sự ủng hộ mạnh mẽ từ cử tri thuộc mọi đảng phái đối với việc tăng cường đầu tư vào chăm sóc bệnh nhân ung thư, đặc biệt là ở nhóm người cao tuổi.
Bà Rachael Neumann, Trưởng bộ phận Vận động chính sách và Truyền thông của Hội Ung thư, nhận định đây là căn cứ pháp lý và xã hội rõ ràng để chính phủ chi mạnh tay hơn cho chẩn đoán, điều trị và chăm sóc bệnh nhân ung thư.
Tỷ lệ ủng hộ công chúng dành cho các chính sách phát hiện sớm, điều trị và chăm sóc ung thư đạt trên 90%, bất kể họ dự định bầu cho đảng phái nào.
"Tình trạng già hóa dân số kết hợp với sự bất bình đẳng kéo dài đồng nghĩa với nhu cầu phòng ngừa, chẩn đoán và điều trị ung thư kịp thời, công bằng sẽ tiếp tục gia tăng mạnh mẽ trong những thập kỷ tới nếu không có hành động ngay từ bây giờ."
Ủng hộ siết chặt quản lý thực phẩm bẩn, thuốc lá, đồ uống có cồn và hoạt động vận động hành lang
Nghiên cứu chỉ ra sự ủng hộ rộng rãi đối với việc tái áp dụng các cải cách về thuốc lá, đánh thuế đồ uống có đường, bảo vệ trẻ em khỏi các quảng cáo rượu bia và đồ ăn nhanh, siết chặt luật quản lý đồ uống có cồn, cũng như tăng cường các biện pháp an toàn trước ánh nắng mặt trời.
Vào thứ Ba, Đảng Lao động tuyên bố nếu thắng cử, họ sẽ khôi phục chính sách "Thế hệ không thuốc lá" – quy định từng bị chính phủ hiện tại hủy bỏ vào năm 2024. Khi mới ban hành dưới thời chính phủ Lao động trước đây, chính sách này cấm vĩnh viễn những người sinh từ ngày 1 tháng 1 năm 2009 trở đi mua các sản phẩm thuốc lá.
Người mưu sát phát ngôn về Y tế, bà Ayesha Verrall, mập mờ rằng mốc thời gian áp dụng lần này sẽ thay đổi nhưng chưa công bố chi tiết.
Ngoài ra, công chúng cũng ủng hộ mạnh mẽ quy định về thời gian "chờ" đối với các chính khách vừa giải nghệ trước khi trở thành người vận động hành lang (lobbyist), cũng như thắt chặt quản lý hoạt động vận động hành lang nói chung – đặc biệt trong lĩnh vực thực phẩm có đường và đồ uống có cồn.
Có 1.267 người (79%) ủng hộ việc loại bỏ sự can thiệp của ngành công nghiệp vào việc lập chính sách môi trường thực phẩm lành mạnh, so với 292 người (17%) phản đối.
"Người dân rõ ràng muốn đưa ngành công nghiệp rượu bia và đồ ăn nhanh ra khỏi quá trình hoạch định chính sách," Giáo sư Signal nhấn mạnh.